Eдно државјанство за функционерите, ЛДП бара правило за сите

Либерално-демократската партија бара забраната за двојно државјанство да не се однесува само на пратениците, туку на сите избрани и именувани функционери. Со тоа, расправата што почна како предлог за измена на Законот за пратеници се проширува кон министрите, директорите, судиите, јавните обвинители и другите носители на јавни функции.

Од ЛДП оценуваат дека државата не може да воведува селективни правила и дека, ако се поставува услов за едно државјанство, тој треба да важи еднакво за сите. Александар Цветкоски од ЛДП изјави дека нема потреба од „половични решенија“ и побара актуелните функционери да достават податоци за државјанството, а оние што имаат двојно државјанство да поднесат оставка.

ЛДП најавува и законско решение со кое сите избрани и именувани лица, под морална и кривична одговорност, ќе треба да потврдат дека немаат двојно државјанство. Партијата бара правилото да важи веднаш, а не само за идни состави или за дел од институциите.

Иницијативата доаѓа откако пратеници од ВМРО-ДПМНЕ поднесоа предлог за измена на Законот за пратеници, со кој се предвидува пратеник да може да биде само лице што има исклучиво македонско државјанство. Во предлогот, покрај постојните услови како полнолетство, деловна способност и неосудуваност, се додава нов критериум за државјанството.

Од ВМРО-ДПМНЕ го претставуваат предлогот како мерка за зајакнување на лојалноста кон државата и интегритетот на пратеничката функција. Пратеникот Бојан Стојаноски изјави дека решението треба да ги опфати и актуелните пратеници, а не само оние што ќе бидат избрани во иднина.

Темата доби политичка тежина по јавните меѓупартиски обвинувања околу тоа дали дел од функционери или пратеници имаат и друго државјанство, особено во контекст на бугарските избори. Токму затоа ЛДП се обидува расправата да ја премести од партиски судир кон пошироко институционално правило: ако државјанството е критериум за пратениците, тогаш истиот критериум треба да важи и за останатите функционери.

Advertisements

Во македонскиот систем веќе има функции кај кои прашањето за двојно државјанство било поставувано како услов или ограничување. Во март, собраниската Комисија за политички систем прифати решение според кое државниот јавен обвинител не може да има двојно државјанство. Во расправата беше наведено дека слична одредба постои и за амбасадорите, а при реформите во АНБ било воведено слично ограничување.

Најчувствителното прашање е дали ваков закон би можел да важи ретроактивно за актуелни функционери или само за идни кандидати и именувања. ЛДП бара правилото да важи веднаш и за сегашните носители на функции, додека дел од јавната расправа веќе се движи околу тоа дали таквото решение би било правно одржливо, особено ако се применува на луѓе кои веќе добиле мандат.

Доколку предлогот на ЛДП влезе во собраниска процедура, расправата повеќе нема да биде само за пратениците. Таа ќе се прошири кон целиот модел на јавна функција во Македонија: кој може да ја претставува државата, кој може да управува со институции, дали истото правило важи за сите и дали политичките партии се подготвени да го применат врз сопствените кадри, а не само врз противниците.